Poprzez darowiznę rozumie się dokonanie przez darczyńcę nieodpłatnego przeniesienia rzeczy lub prawa na osobę obdarowaną. Ze względu na nieodpłatny charakter umowy darowizny, przepisy kodeksu cywilnego przewidują kilka sytuacji, w których odwołanie darowizny jest możliwe.
Odwołanie tej umowy zależy przede wszystkim od zachowania obdarowanego względem darczyńcy, bądź też może zależeć od sytuacji majątkowej, w której znalazł się darczyńca. Odwołanie darowizny występuje w formie pisemnego oświadczenia darczyńcy, wywołuje ono skutki prawne z chwila doręczenia go osobie obdarowanej. Najczęstszym przypadkiem odwołania darowizny jest niewdzięczność obdarowanego względem darczyńcy.
Wiąże się to, z nagannym zachowaniem obdarowanego względem darczyńcy. Jednak trzeba udowodnić, że działanie to zostało podjęte świadomie i w nieprzyjemnym zamiarze wobec darczyńcy. W sytuacji, gdy darczyńca umrze prawo do odwołania umowy darowizny maja jego spadkobiercy, nie jest zależne od tego, czy umowa została już wykonana. Odwołanie darowizny powoduje wyłączenie uzyskania przebaczenia obdarowanego, jeśli w chwili przebaczenia darczyńca posiadał zdolność do czynności prawnych. W przypadku, gdy darczyńca utracił zdolność do czynności prawnych, przebaczenie musi zostać dokonane z należytym rozeznaniem.
W sytuacji, gdy nastąpi pogorszenie sytuacji majątkowej darczyńcy jest możliwość odwołania darowizny, jednak powinna to być zmiana na tyle istotna, aby wykonanie umowy darowizny pociągnęłoby za sobą duże utrudnienie w możliwości utrzymania się darczyńcy. Kiedy osoba obdarowana otrzyma oświadczenie o odwołaniu darowizny jest zobowiązana do zwrotu darczyńcy przedmiotu umowy, jeśli nie zgadza się z oświadczeniem ma ona możliwość wystąpienia do sądu o ustalenie, że odwołanie było nieskuteczne.
darowizna, darczyńca
W prawie polskim mamy dwa sposoby przyjęcia spadku. Pierwszym z nich jest przyjęcie proste, czyli jest to przyjęcia spadku bez ograniczenia odpowiedzialności. Drugim sposobem jest przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza, czyli z ograniczeniem tej odpowiedzialności.
Przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza jest to przyjęcie spadku z ograniczeniem odpowiedzialności za długi spadkowe do wartości spadku. W przypadku przyjęcia prostego może zdarzyć się sytuacja, w której długi spadkowe przekroczą wartość spadku i spadkobiercy są zobowiązani, aby spłacić długi te z własnego majątku. Przez dobrodziejstwo inwentarza rozumie się wszystkie składniki spadku, które mogą posłużyć do spłaty długów spadkowych. W rzeczywistości są to wszystkie rzeczy, które można sprzedać, a za uzyskane pieniądze można pokryć wszelkie należności spadkowe.
Bardzo ważną czynnością jest sporządzenie spisu całego majątku, ponieważ w rzeczywistości bardzo często zdarza się, że spadkobiercy ukrywają cenniejsze przedmioty, aby uniemożliwić ich sprzedaż. Spis inwentarza dokonywany jest na zlecenie sądu do komornika, jednak przewiduje się sytuację złożenia wniosku bezpośrednio do komornika. Wszyscy spadkobiercy zostają poinformowani przez komornika kiedy i gdzie dany spis się odbędzie. Komornik podejmuje decyzje, które przedmioty zostaną wciągnięte do spisu inwentarza oraz jakie zobowiązania miał zmarły spadkodawca. W sytuacji, gdy osoba zmarła posiadała pieniądze i kosztowności, zostają one złożone w depozycie do czasu ostatecznego rozliczenia wszelkich długów spadkowych. Koszt sporządzenia spisu inwentarza wynosi 10 procent miesięcznego wynagrodzenia za pracę.
z dobrodziejstwem inwentarza, przyjęcie spadku
Osoba, która została powołana do dziedziczenia ma możliwość przyjęcia spadku lub jego odrzucenie. Oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu należy złożyć w terminie sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiaduje się o powołaniu do dziedziczenia.
W sytuacji, gdy takie oświadczenie nie zostanie złożone w terminie, przyjmuje się że zgodziła się na proste przyjęcie spadku. Z wyjątkiem takiej sytuacji, w której mamy do czynienia z osobą, która jest ubezwłasnowolniona lub nie ma pełnej zdolności do czynności prawnych. Wtedy przyjmuje się, że dziedziczenie następuje z dobrodziejstwem inwentarza.
Jeśli nastąpiło przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza przez jednego ze spadkobierców, to wówczas przyjmuje się, ze pozostali również przyjmują go w tej samej formie. Kiedy spadkobierca umrze przed złożeniem takiego oświadczenie, takie zobowiązania przechodzi na jego spadkobierców. Natomiast termin pozostaje bez zmian, czyli dalej jest to pół roku od dnia poinformowania o dziedziczeniu.
Terminu złożenia oświadczenia nie ma możliwości zmienić ani go odwołać. Takie oświadczenie może być złożone w formie ustnej lub pisemnej u notariusza lub w sądzie. Istnieje oczywiście możliwość powołania pełnomocnika, aby uczynił to za nas, jednak musi on zostać powołany na piśmie z podpisem urzędowo poświadczonym. Jednak należy pamiętać, o tym że przed złożeniem takiego oświadczenia spadkobierca odpowiada za długi ze spadku. W przypadku przyjęcia prostego spadkobierca odpowiada za nie całym swym majątkiem, natomiast w przypadku przyjęcia z dobrodziejstwem inwentarza odpowiada on tylko do wysokości ustalonego inwentarza stanu czynnego spadku. Osoba, która odrzuciła spadek nie otrzymuje żadnego majątku, jak również nie odpowiada za długi ze spadku.
przyjęcie spadku, odrzucenie spadku
Osoby uprawnione do zachowku to: dzieci, wnuki, małżonek zmarłego oraz rodzice testatora w sytuacji, gdy nie posiada on dzieci. Osobom, które nie zostały uwzględnione w testamencie należy się równowartość połowy udziału spadkowego, jeśli miałoby miejsce dziedziczenie z mocy ustawy.
Natomiast w sytuacji, gdy mamy do czynienia z osobami niezdolnymi do pracy oraz małoletnimi im przysługuje aż 2/3 spadku, jeśli dziedziczyliby z mocy ustawy. Jednak zdarzają się sytuacje, w których osoby ustawowo mające prawo do zachowku tego prawa są pozbawione. Do takich osób należą: osoby, które zrzekły się dziedziczenia bądź odrzuciły spadek, małżonek, który został pozbawiony prawa do dziedziczenia, na mocy orzeczenia rozwodu lub separacji z jego winy oraz osoby, które wydziedziczył sam spadkodawca.
O zachowek można się domagać do pięciu lat od momentu ogłoszenia testamentu. Żonie, która została wydziedziczona również nie ma prawa do zachowku. Jeśli małżonek, spadkodawca przed swoją śmiercią wystąpił z orzeczeniem o rozwód z winy żony i taka sytuacja została uzasadniona, była żona zmarłego nie ma prawa domagać się zachowku. W sytuacji, gdy dana osoba odrzuciła spadek, na jego miejsce wchodzą zstępni, czyli dzieci i wnuki. Dzięki czemu nabywają oni prawo do dziedziczenia i będą mogli ubiegać się o zachowek. Należy pamiętać o terminie pięciu lat od momentu ogłoszenia danego testamentu, po jego przekroczeniu nie ma możliwości domagania się o wypłatę zachowku.
zachowek, testator, spadkodawca
Osoba, która została powołana do dziedziczenia ma możliwość przyjąć bez ograniczenia odpowiedzialności za długi, inaczej nazywamy taką sytuację, przyjęciem prostym, Kolejnym sposobem przyjęcia spadku jest przyjęcie z ograniczeniem odpowiedzialności, tzw. przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza.
Istnieje możliwość całkowitego odrzucenia spadku i taką sytuację traktuje się tak jakby spadkobierca nie dożył otwarcia testamentu i w żadem sposób nie odpowiada on za pozostawione długi spadkowe. Jeśli powołany spadkobierca chce odrzucić spadek jest zobowiązany w terminie najpóźniej do sześciu miesięcy od dnia, w którym dany spadkobierca został poinformowany o powołaniu, dostarczenia oświadczenia o przyjęcie bądź odrzuceniu spadku.
Jeśli oświadczenie nie zostanie dostarczone w odpowiednim czasie to uważa się, że spadkobierca przyjmuje spadek w trybie prostym. W sytuacji, gdy osoba powołana nie ma pełnych zdolności prawnych, lub jest ona częściowo lub całkowicie ubezwłasnowolniona czy też osobie prawnej brakuje wyżej wymienionego oświadczenia to uważa się to, jako przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza.
Dzieje się tak również w sytuacji, gdy jeden ze spadkobierców przyjmie testament z dobrodziejstwem inwentarza, to reszta spadkobierców również przyjmuje w ten sam sposób, jeśli nie dostarczą oni w odpowiednim czasie odpowiedniego oświadczenia.
otrawcie testamentu, przyjęcie spadku, z dobrodziejstwem inwentarza
